
HISTORIA OCHOTNICZEJ STRAŻY POŻARNEJ W BRZOZOWEJ
Ochotnicza Straż Pożarna w Brzozowej została utworzona w 1929 r. Założycielami jednostki byli: ówczesny sołtys wsi Bronisław Klecyngier oraz Edward Rudziński, Bronisław Jankuć, Wacław Andrelczyk, Emil Kamiński, Bronisław Karłuk, Wincenty Szabuńko, Józef Nowicki, Antoni Andrelczyk i przedstawiciel „Kasy Stefczyka” z Białegostoku – Pan Wałuszko.
Pierwszym Komendantem zostaje Edward Rudziński, a Prezesem Wacław Andrelczyk. Jednostka swym zasięgiem obejmuje wsie: Brzozowa I, Brzozowa II, Bobrówka, Mikicin I, Mikicin II, Dzięciołowo, Jatwieź Duża, Jatwieź Mała i Karpowicze. O fakcie istnienia naszej Jednostki czytamy w Białostockim Dzienniku Ustaw nr 16 z dnia 22 października 1931 r. w Rozdziale 151 „Rejestracja Stowarzyszeń” napisano: Wojewoda Białostocki zatwierdza statuty następujących stowarzyszeń w pkt. f Towarzystwo Ochotniczej Straży Pożarnej w Brzozowej decyzją z dnia 26 września 1931 r. W poz. 1331. Chrzest bojowy nowo powstała jednostka przeszła gasząc pożar, który wybuchł w zabudowaniach Joachima Niemotko i przeniósł się na sąsiednie budynki. Spłonęły trzy domy mieszkalne i jedna stodoła ze zbożem. Straty wyniosły około 9 tysięcy złotych. O tym fakcie donosi „Dziennik Białostocki” z dnia 14 marca 1930 r. w artykule: „Pożar we wsi Brzozowa gm. Dolistowo”.
W 1931 r. jednostka zakupiła za 660 zł ręczną pompę strażacką. Pieniądze pochodziły w połowie ze składek członkowskich i mieszkańców wsi, a w połowie od fabrykantów żydowskich z Jasionówki. Sprzęt był przechowywany w szopie u dh. Pana Bronisława Klecyngiera.
W czasie II wojny światowej jednostka nie zawiesiła działalności biorąc czynny udział w oporze wobec okupantów. Służyła potrzebom miejscowej ludności wspierając Armię Krajową. Członkowie przedwojennej straży brali czynny udział w wojnie, a jedenastu z nich trafiło do niewoli niemieckiej i sowieckiej. Piotr Głódź służąc w 29 pułku artylerii lekkiej w Grodnie brał udział w stopniu kaprala w bitwie pod Piotrkowem. Zginął w dn. 05-06.09.1939r. Jego grób znajduje się na cmentarzu wojskowym w Piotrkowie Trybunalskim. Antoni Andrelczyk został śmiertelnie ranny w bitwie o Monte Casino. Za zgodą okupanta za działalność i rozwój straży odpowiadał ówczensy sołtys Bronisław Karłuk. W 1952 r. po reformie administracyjnej OSP w Brzozowej podlegały: Brzozowa I, Brzozowa II i Mikicin. W tym też roku jednostka otrzymuje motopompę M-400, a ręczną przekazuje do nowo utworzonej jednostki w Bobrówce. Operatorem motopompy zostaje Antoni Karłuk. Sprzęt do pożaru transportowano zaprzęgiem konnym z gospodarstwa Wacława Tur. W późniejszym czasie korzystano z ciągnika z przyczepą z powstałego Kółka Rolniczego. W 1964 r. wspólnym wysiłkiem społeczności Brzozowej i członków OSP została zbudowana remiza strażacka.. Wyposażono ją w krzesła, stoliki, stół do ping-ponga i telewizor. Skupiało się w niej życie towarzyskie i kulturalne, a strażacy organizowali zabawy taneczne z bufetem. Uzyskany dochód był przeznaczany na zakup sprzętu strażackiego.
W latach 1950-1970 jednostka w Brzozowej słynęła w okolicy z działalności kulturalnej. Zespół artystów prowadzony przez dh. Mieczysława Karłuka rozsławiał nasza wieś w calym ówczesnym województwie.
W 1965 r. na działce Eugeniusza Kalinowskiego został zbudowany zakryty basen przeciwpożarowy o pojemności 100 tyś. litrów, który był napełniany wodą opadową. Za stan napełnienia był odpowiedzialny dh. Edward Szabuńko. W 1971 r. jednostka przekazała 204 zł na odbudowę Zamku Królewskiego. Tego samego roku otrzymaliśmy jako pierwsi w województwie samochód bojowy marki Żuk i przyczepkę wężową wyposażoną w wąż tłoczny W75 o długości 500m. Pierwszym kierowcą wozu strażackiego był dh. Edward Judycki. Od 1986 r. tą funkcję przejął dh. Adam Filipczuk i pełni ją nadal. Następny samochód wieś otrzymała w 1991 r. i był to Star 244 GBA. Od 2018 r. jednostka dysponuje samochodem marki Mercedes GBA 2,50.
Dnia 4 lipca 1999 r. w 70-tą rocznicę powstania jednostki odbyło się uroczyste wręczenie i poświęcenie sztandaru OSP Brzozowa. Głównym inicjatorem nadania był prezes dh. Mirosław Kamiński. Sztandar został wykonany w zakładzie krawieckim „KRAMEX” w Suwałkach za sumę 5500zł. Poczet sztandarowy tworzyli: dh. Marek Lićwinko, dh. Jerzy Tur, dh. Krzysztof Szabuńko. Dowódcą uroczystości był naczelnik jednostki dh. Józef Tur. Dużą pomoc finansową przekazała Polonia Amerykańska. Były strażak dh. Jerzy Głódź zebrał środki i przekazał jednostce. Poświęcenia sztandardu dokonał biskup polowy Sławoj Leszek Głódź i miejscowy proboszcz Ks. Stanisław Kulesza.
Działalność strażaków nie ogranicza się jedynie do gaszenia pożarów i usuwania skutków klęsk żywiołowych. Biorą czynny udział w życiu lokalnej społeczności zabezpieczając festyny i inne duże zgromadzenia ludności. Stało się tradycją, że co roku pełnią wartę przy Grobie Pańskim i biorą udział w Procesji Rezurekcyjnej i Bożego Ciała. Czynnie uczestniczą w pracach społecznych przy Kościele i remizie. W 1991 r. zbudowano garaż i przystosowano do nowego samochodu. W następnym roku wyrównano plac dookoła remizy i ogrodzono siatką. Strażacy seniorzy ufundowali w 2016 r. kapliczkę św. Floriana, którą poświęcił ks. proboszcz Bogdan Twarowski.
Od lat 70-tych jednostka zawsze brała udział w zawodach strażackich na szczeblu gminy, powiatu i rejonu. Bardzo często zajmowała czołowe miejsca i wielokrotnie stawała na najwyższym podium. Świadczą o tym zebrane w remizie dyplomy i puchary. Od połowy lat 90-tych jednostka rozpoczęła wystawianie drużyn młodzieżowych – chłopięcej i dziewczęcej, drużyny żeńskiej i drużyny weteranów 50+.
Wielu strażaków honorowo oddaje krew uczestnicząc w akcji „Ognisty Ratownik – Gorąca Krew”. W XVIII edycji tej akcji nasza jednostka zajęła pierwsze miejsce w woj. podlaskim za co została odznaczona przez Wojewódzką Stację Krwiodawstwa. Nasz kierowca dh. Adam Filipczuk zajął pierwsze miejsce oddając najwięcej krwi wśród 221 uczestników z OSP i PSP.
Straż ciągle trzeba doposażać, a z funduszami było różnie, pomimo że współpraca z Wójtem gminy Jaświły Janem Joką, który jednocześnie pełnił funkcję Prezesa ZG OSP układała się bardzo dobrze. Strażacy starali się pozyskać pieniądze w różny sposób. W 2021 r. zebrali ponad 10 ton złomu, za środki zakupili potrzebny sprzęt.
Na początku XXI zwerbowali w swoje szeregi członków wspierających – miejscowych przedsiębiorców. Są nimi – Państwo Dorota i Wojciech Stasiełuk (właściciele tartaku Konar) i Małgorzata i Adam Małyszko (właściciele firmy Ambit). Dzięki ich wsparciu zakupiono aparaty tlenowe, hełmy, ubrania ochronne i inny sprzęt.
POŻARY
Od lat 60-tych ubiegłego wieku wybuchło we wsi 17 pożarów. Spaleniu uległo 16 budynków gospodarczych i 5 mieszkalnych. W płomieniach zgninęły dwie osoby. Największe akcje, w których brali udział nasi strażacy to:
– sierpień 1970 r. – pożar na końcu wsi (linia gaśnicza miała długość 2 km, a wodę z rzeki podawały kolejno cztery motopompy),
– dwa pożary pokładów torfu na uroczysku Mikicianka i Biele (w akcji brały udział śmigłowce),
– pożar w Biebrzańskim Parku Narodowym w 2020 r.
OSOBY ZASŁUŻONE
Każdy ratownik wniósł coś do jednostki, ale cztery osoby należy szczególnie wyróżnić:
1. Bronisław Klecyngier – inicjator i założyciel jednostki OSP,
2. Mieczysław Karłuk – założyciel grupy teatralnej, scenarzysta i reżyser,
3. Edward Głódź – Komendant jednostki w latach 1960-1970. Wprowadził w szeregi musztrę. W każdy majowy niedzielny poranek odbywały się szkolenia i musztra.
4. Mirosław Kamiński – wieloletni Prezes OSP Brzozowa, sercem oddany straży. Dzięki jego zaangażowaniu jednostka otrzymała sztandar. Powołał do życia Młodzieżową i Kobiecą Drużynę Pożarniczą. Wprowadził zwyczaj organizowania strażackiej bramy weselnej dla druchen i druchów. Przez wiele lat pełnił funkcję Komendanta ZG OSP Jaświły.
ODZNACZENIA
Każdy ratownik służący w OSP był odznaczony medalem „Za zasługi dla pożarnictwa” lub „Za wysługę lat”. Trzech strażaków:
-dh. Edward Głódź
– dh. Mirosław Kamiński
-dh. Józef Tur
otrzymało najwyższe oznaczenie jakie jest przyznawane w OSP przez Prezydium Zarządu Głównego ZOSP RP „Złoty znak związku”.
PREZESI OD POCZĄTKU ISTNIENIA JEDNOSTKI OSP
1. Bronisław Klecyngier,
2. Wacław Andrelczyk,
3. Bronisław Jankuć,
4. Mieczysław Karłuk,
5. Edmund Masłowski,
6. Mirosław Kamiński,
7. Jerzy Tur.
KOMENDANCI I NACZELNICY OSP
1. Edward Rudziński,
2. Wincenty Andrelczyk,
3. Emil Kamiński,
4. Bronisław Karłuk,
5. Antoni Kamiński,
6. Mieczysław Karłuk,
7. Edward Głódź,
8. Kazimierz Filipczuk,
9. Jan Kalinowski,
10. Józef Tur,
11. Piotr Misarko.
Po śmierci Prezesa drucha Kamińskiego w czerwcu 2021 r. odbyło się zebranie sprawozdawczo-wyborcze, na którym wybrano i odmłodzono cały zarząd, a jego skład jest następujący:
prezes – dh .Jerzy Tur,
wiceprezes naczelnik – dh. Piotr Misarko,
skarbnik – dh. Paulina Bochenko,
wiceprezes – dh. Mateusz Nowicki,
sekretarz – dh. Daniel Tur,
gospodarz – dh. Paweł Nowicki,
delegat na zjazd gminy – dh. Adam Filipczuk,
kronikarz – dh. Józef Tur
Na chwilę obecną, tj. rok 2025 jednostka jest w dobrze wyposażona i posiada najpotrzebniejszy sprzęt do niesienia pomocy. Do wyjazdu na akcje jest gotowa w kilka minut. Uprawnionych i przeszkolonych do wyjazdu jest 18-stu druchów, w tym dwie kobiety. Do zespołu należą 32 osoby.
Brzozowa, styczeń 2025 r.
Opracował druch Józef Tur – Kronikarz OSP Brzozowa.